Ghép tạng – thành tựu nổi bật của nền y học Việt Nam


287

Ghép tạng (hình thức phẫu thuật trong y tế cho phép thay thế một cơ quan hoặc một bộ phận của cơ thể bằng một tạng khác khỏe mạnh) ở Việt Nam đi sau gần nửa thế kỷ và sau các nước trong khu vực khoảng 20 năm, nhưng đến nay trình độ ghép tạng ở Việt Nam đã tiến bộ vượt bậc, ngang bằng với thế giới. Việt Nam đã tiếp cận và nắm được toàn bộ kỹ thuật cơ bản ghép tạng phổ thông của thế giới, đặc biệt là ghép thận, gan, tim… Nhờ đó, phẫu thuật ghép tạng ở Việt Nam trở thành một trong những thành tựu nổi bật ghi dấu ấn cho của nền y học Việt Nam.

Nỗ lực vươn đến đỉnh cao y học

ecomedic - he sinh thai y te - hoi bac si mien phi - Ghép tạng - thành tựu nổi bật của nền y học Việt Nam (2)

Ca ghép tạng đầu tiên tại Việt Nam được thực hiện ngày 4/6/2012

Cũng như các nước trên thế giới, ghép tạng Việt Nam bắt đầu với việc ghép thận. Ngày 2/2/1991, Bộ Y tế đã ban hành quyết định thành lập Ban Chỉ đạo Ghép thận Quốc gia do GS.BS. Phạm Song, nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế giai đoạn 1988-1992 làm Trưởng ban. Bộ Y tế đã cử 10 bác sĩ, chuyên gia sang Cu Ba học ghép thận. Ghép thận thời điểm này gặp rất nhiều khó khăn do đất nước mới thoát khỏi “thời kỳ bao cấp”, cơ sở hạ tầng y tế xuống cấp, trang thiết bị y tế thiếu thốn. Tuy nhiên, với quyết tâm cao, cùng với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, ngày 4/6/1992, Bệnh viện Quân Y 103 đã thực hiện thành công ca ghép thận đầu tiên cho thiếu tá Vũ Mạnh Đoan, 40 tuổi, bệnh nhân suy thận mãn tính giai đoạn cuối. Người cho thận là em trai ruột Vũ Mạnh Toàn, 28 tuổi. Sự kiện này đã đánh dấu sự ra đời của ngành ghép tạng Việt Nam. Sau ca ghép này, nhiều bệnh viện trên cả nước như Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức… tiếp tục thực hiện thành công ghép thận cứu sống nhiều bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo. Nối tiếp chuỗi thành công, ngày 31/1/2004, Học viện Quân y đã thực hiện thành công ca ghép gan đầu tiên tại Việt Nam. Giai đoạn này, các thầy thuốc Việt Nam đã làm chủ các kỹ thuật ghép thận, gan từ người cho sống. Đây là thành tựu đáng ghi nhận của ngành ngoại khoa, cũng như y học nước nhà. Với thành tích này, cụm công trình ghép tạng đã được nhận giải thưởng Hồ Chí Minh – giải thưởng cao nhất về khoa học công nghệ do Đảng, Nhà nước trao tặng. Năm 2010 là dấu mốc của ngành ghép tạng Việt Nam nhờ thực hiện thành công nhiều công trình nghiên cứu về ghép tạng từ người cho chết não. Ca ghép tạng từ người cho chết não đầu tiên ở Việt Nam được thực hiện thành công tại Bệnh viện Chợ Rẫy, ngày 11/2/2010. Hai quả thận được lấy từ người cho chết não được ghép thành công cho hai bệnh nhân suy thận mãn tính. Ngày 22/5/2010, Bệnh viện Việt Đức thực hiện thành công ca ghép gan, thận từ người cho chết não. Đây là ca ghép gan từ người cho chết não đầu tiên ở Việt Nam và cũng là ca lấy đa tạng để ghép cho nhiều bệnh nhân. Ngày 17/6/2010, Học Viện Quân Y đã tạo nên một mốc son cho ngành ghép tạng Việt Nam, khi thực hiện thành công ca ghép tim đầu tiên với sự giúp đỡ của chuyên gia Đài Loan.

ecomedic - he sinh thai y te - hoi bac si mien phi - Ghép tạng - thành tựu nổi bật của nền y học Việt Nam (5)

Ca ghép tim đầu tiên tại Việt Nam 

Đến ngày 2/3/2011, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Huế đã thực hiện thành công ca ghép tim đầu tiên mà không có sự hỗ trợ của chuyên gia nước ngoài (ca ghép tim thứ 2 tại Việt Nam). Ngày 1/3/2014, Bệnh viện Quân Y 103 đã tự lập ghép tụy, thận thành công trên người đầu tiên và cũng là ca ghép đa tạng – cùng một lúc ghép nhiều tạng trên một người đầu tiên tại Việt Nam.

Ngang tầm quốc tế

Theo PGS-TS Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế), kỹ thuật ghép tạng đã được các y bác sĩ trong nước quan tâm từ rất sớm, nhưng đến năm 1992 mới thực hiện ca ghép thận đầu tiên tại BV Quân y 103. Từ thành công ban đầu đó, đến nay đã có 102 cơ sở y tế trên cả nước đủ điều kiện ghép tạng. Trong đó, TPHCM được đánh giá là có thành tựu ghép tạng tiêu biểu nhất cả nước. “Thay vì trước đây người dân phải đi Trung Quốc, Singapore, Thái Lan và cả Mỹ để ghép thận, gan, tim thì nay Việt Nam làm tốt, chi phí lại rẻ”, PGS Khuê khẳng định.

ecomedic - he sinh thai y te - hoi bac si mien phi - Ghép tạng - thành tựu nổi bật của nền y học Việt Nam (4)

Bệnh nhân phục hồi tốt sau ca ghép tạng

Theo các chuyên gia y tế, trình độ ghép tạng của Việt Nam đã ngang tầm các nước trong khu vực và trên thế giới. Ngay cả một số nước khác cũng đang cử bác sĩ sang Việt Nam học hỏi. Nói về những thành tựu ghép tạng của y học TPHCM nói riêng và cả nước nói chung. Nếu như những năm 1990, thế giới đã thành thạo ghép tạng thì nước ta còn mò mẫm, nhưng chỉ sau 10 năm y học Việt Nam đã tiếp cận và thực hiện hoàn hảo.

Tháo gỡ khó khăn cho ngành ghép tạng trong nước

Thực tế, nguồn tạng để ghép hiện rất khan hiếm, vì vậy còn nhiều trường hợp khắc khoải chờ nguồn tạng để ghép. Theo PGS-TS Nguyễn Tấn Cường, nguyên Trưởng khoa Ngoại gan – mật – tụy BV Chợ Rẫy, mỗi năm nơi đây có hơn 1.000 trường hợp cần ghép gan, thận… nhưng nguồn tạng không đáp ứng đủ. Việc cho, hiến tạng ở Việt Nam còn khá khiêm tốn và không phải bệnh nhân nào cũng đủ khả năng đáp ứng các quy định (bệnh nhân phải là thân nhân của người hiến tạng sống hoặc được cho tạng từ người đã bị chết não). Chưa kể việc người cho tạng không chỉ phải đảm bảo các chỉ số phù hợp mà còn cần phải vượt qua được rào cản tâm lý.

Để phần nào khắc phục tình trạng khan hiến nguồn tạng hiến, Bộ trưởng Bộ Y tế cho biết, sắp tới, Việt Nam sẽ xây dựng trung tâm điều phối ghép tạng. Đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để người dân cởi mở hơn với việc hiến tạng, hiến tạng cho y học để cứu giúp những người bệnh đang phải ngày ngày chiến đấu với bệnh tật.

Nghi ngờ có dấu hiệu mắc bệnh?

Đừng ngại ĐẶT CÂU HỎI trực tuyến để được tư vấn miễn phí

Live Stream - Tư vấn sức khỏe

Bình luận

Có thể bạn quan tâm

 

Cẩm nang sức khỏe